Namoz vaqtlari«Istixora» so‘zi «yaxshilik izlash», «bir ishning eng ma’qulini tanlash» degan ma’noni anglatadi. Musulmon kishi muboh bo‘lgan ikki ishning qaysi birini qilishni bilmay qolganda, yaxshiroq va foydaliroq variantni tanlash uchun ikki rakat istixora namozini o‘qiydi.
Istixora namozida xohlagan surani o‘qish mumkin. Lekin birinchi rakatda «Kofirun» surasini, ikkinchi rakatda «Ixlos» surasini o‘qish mustahab hisoblanadi (Xashiyatu Taxtaviy, 397). Namozdan so‘ng istixora duosi o‘qiladi. Keyin esa qalbi qaysi tomonga moyil bo‘lsa, shu yo‘l bilan ish tutadi.
Bu haqda Jobir ibn Abdulloh (Alloh undan rozi bo‘lsin) shunday degan: «Allohning elchisi bizga Qur’on suralarini o‘rgatganidek, barcha ishda istixora qilishni (ya’ni eng foydalisini tanlashni) ham o‘rgatardi va farzdan tashqari ikki rakat namoz o‘qib, mana bu duoni o‘qishni aytardi: «Yo Alloh! Albatta, men Sendan yaxshilik, quvvat va kenglik so‘rayman. Chunki men ojiz bo‘lgan narsaga Sen qudratlisan, men bilmaydigan narsani Sen bilasan. Sen g‘aybni juda yaxshi biluvchisan. Yo Alloh! Agar mana shu (boshlamoqchi bo‘lgan) ishim dinim, hayotim va oxiratim uchun yaxshilik bo‘lsa, uni menga nasib qil, uni oson qil va oxirini barakali qil! Agar bu ishim dinim, hayotim va oxiratim uchun yomon bo‘lsa, meni undan, uni mendan uzoq qil! Qaerda bo‘lsam ham, men uchun yaxshiligingni yaqin qil! (Ey Parvardigor!) Albatta, har narsaga Sen qudratlisan» (Buxoriy).
Shu duoni o‘qib, Alloh taolodan o‘z ehtiyojini so‘raydi. So‘ng boshlamoqchi bo‘lgan ishiga qalbi tortsa, yaxshi umid bilan boshlaydi. Agar qalbi tortmasa, bu ishni qilish yoki qilmaslik o‘z ixtiyorida bo‘ladi. Ba’zan bu borada aniq bir tush ko‘rishi ham mumkin deb aytilgan. Namoz o‘qishga imkon bo‘lmasa, ya’ni uzrli ayollar ham istixora duosini o‘qishlari mumkin.
Agar qaysi ishni qilish haqida aniq qarorga kela olmasa, istixora namozini yana o‘qiydi. Shu tarzda namozni yetti martagacha o‘qish mumkin (Raddul-muxtar, 2/26). Payg‘ambarimiz (u zotga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) Anas ismli sahobaga shunday deganlar:
«Ey Anas! Biror ishni boshlamoqchi bo‘lsang, o‘sha ish haqida Alloh taolodan yetti martagacha istixora qil. So‘ng natijasiga qaragin. Qalbing nimani istasa, shuni tanla, sen uchun aynan shu narsa foydali bo‘ladi», – deganlar (Ibnu Sunniy).
Istixora – bir ishni boshlashda Alloh taologa iltijo qilib, to‘g‘ri yo‘lga solishini so‘rashdir. Bu banda bilan Alloh taoloni bog‘laydi. Shundan ham namoz musulmon uchun naqadar muhimligini tushunamiz. Hatto dunyoviy ishlarimizda ham Alloh taoloning O‘zidan maslahat so‘rashimiz mumkin. Shuningdek, har bir holatda avvalo ishni yaxshi biladigan, tajribali va solih kishilar bilan maslahatlashib, ularning fikrini olishni unutmaslik kerak. Chunki Alloh taolo shunday deydi:
«(Ey Muhammad!) Ular bilan (atrofingdagilar bilan) har bir ishda maslahatlashib tur», – deb buyurgan («Oli Imron» surasi, 159-oyat).
Tayyorladi: Hasan AMANKUL,
«Minara» gazetasi, №4, 2022 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.