Namoz vaqtlariJanoza namozi ruku va sajdasi bo‘lmagan namoz bo‘lib, uning asosiy ruknlari qiyom va takbirlardir. Janoza namozida iftitoh (boshlanish) takbiri bilan birga to‘rt takbir bor. Salom berish vojibdir. Sunnatlari esa Allohga hamd va sano aytish, Rasulullohga (s.a.s.) salovot va salom aytish, vafot etgan kishi va musulmonlar uchun duo qilishdan iborat.
Janoza namozini o‘qish uchun janozaga qarab va qiblaga yuzlanib saf tortiladi va niyat qilinadi. Imom va jamoat takbir aytib qo‘llarini bog‘laydilar, “va jalla sanauka” jumlasi bilan birga “Subhanaka” duosini o‘qiydilar. So‘ng, qo‘llar ko‘tarilmasdan takbir aytiladi va “Salli-Barik” duolari o‘qiladi. Yana qo‘llar ko‘tarilmasdan takbir aytiladi. Bilganlar janoza duosini (Tirmiziy, Janoiz, 38 [1024-1025]), bilmaganlar esa duo niyatida “Fotiha” surasini (Tirmiziy, Janoiz, 39 [1026]) yoki boshqa bir duoni o‘qiydilar. To‘rtinchi takbirdan so‘ng o‘ng va chap tomonga salom beriladi. Shu tariqa namoz tugaydi.
Janoza namozida tahorat, qiblaga yuzlanish, satr-avrat (tanani yopish) va niyat kabi shartlarga rioya qilinadi. Namoz o‘qiladigan janozaning musulmon bo‘lishi, yuvilib kafanlangan bo‘lishi, jamoat oldida bo‘lishi lozim. Bundan tashqari, hanafiy va molikiylarga ko‘ra, jasadning to‘liq yoki yarmidan ko‘pi yoki boshi bilan birga kamida yarmi bo‘lishi kerak. Shofi’iylarga ko‘ra esa, odam vafot etib, faqat bitta a’zo topilsa ham janoza namozi o‘qiladi. Sahobalar ham vafot etib, faqat qo‘li topilgan sahobaning namozini o‘qiganlar (Shirbiniy, Mug‘ni’l-muhtoj, 2/32). Tirik tug‘ilib vafot etgan bola yuviladi va janoza namozi o‘qiladi (al-Fatava’l-Hindiyya, 1/159).
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.