Janoza qanday kafanlanadi? Janoza kafanlanmasdan kiyimi bilan ko'milishi mumkinmi?

Janoza yuvilganidan so‘ng, belgilangan tartibda tayyorlangan matolar bilan o‘rab yopishga kafanlash (takfin) deyiladi. Janozani kafanlash musulmonlarga kifoya farzdir. Kafanlash, tirik qolganlarning vafot etgan mo‘min oldidagi janoza namozi bilan birga ado etadigan so‘nggi burchlaridan biridir. Rasululloh (s.a.s.) shunday deganlar: “Sizlardan biringiz (vafot etgan) din birodaringizning janozasini tayyorlash va kafanlashni zimmasiga olganida, bu ishni chiroyli bajarsin.” (Muslim, Janoiz, 49 [943]; Ibn Moja, Janoiz, 12 [1474])

Kafanlash erkaklar uchun ko‘ylak, izor va lifofa bo‘lib, uch qism matodan; ayollar uchun esa bularga qo‘shimcha bosh o‘rami va ko‘krak yopqichidan iborat besh qism mato bilan amalga oshiriladi.

Agar yetarli kafan matosi topilmasa, erkaklar uchun izor va lifofa bo‘lib, ikki qism; ayollar uchun esa bularga bosh o‘rami qo‘shilib, uch qism mato bilan kifoyalaniladi. Bular ham topilmasa, butun tanani yopadigan bir dona mato yetarli bo‘ladi. (Muslim, Janoiz, 44 [940]) Bu holatda ayol va erkakni kafanlashda farq yo‘q.

Kafanning qismlaridan biri bo‘lgan ko‘ylak, janozani bo‘ynidan to oyoqgacha; ‘izor’ esa boshdan to oyoqgacha yopadigan ikki matodir. ‘Lifofa’ esa boshdan to oyoqgacha yopadigan va kafanning eng ustki qismi bo‘lib, bosh va oyoq tomonidan bog‘lash uchun biroz uzunroq bo‘ladi.

Kafanning oq rangli paxta matodan bo‘lishi afzaldir. Payg‘ambarimiz (s.a.s.) shunday deganlar: “O‘liklaringizni oq kafan bilan kafanlanglar.” (Ibn Moja, Janoiz, 12 [1472])

Islomga ko‘ra, o‘lik kafanlanmasdan ustidagi kiyimi bilan ko‘milmaydi. Faqat Alloh yo‘lida jangda shahid bo‘lgan kishi bundan mustasno. Dunyo va oxirat nuqtai nazaridan shahid sanalganlar kafanlanmaydi, namozlari o‘qilgach, qonli kiyimlari bilan dafn qilinadi, chunki ularning kafani ustlaridagi kiyimlaridir.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu