Namoz vaqtlariҚозоқ халқида келиннинг қайнона-қайнотаси ва катталарга ҳурмат ифодаси сифатида эгилиб салом бериш одати бор. Ҳурмат кўрсатган одобли келинга катталар "Ўрқининг ўссин!", "Бахтли бўл!", "Кўп яшагин, қизим" каби дуо ва яхши тилаклар айтади.
Келиннинг катталарга ҳурмат сифатида эгилиб салом бериши ширк ҳисобланмайди. Чунки Қуръони Каримда фаришталарнинг Одам алайҳиссаломга сажда қилгани, Юсуф алайҳиссаломга ука-укалари сажда қилиб салом бергани зикр қилинган. Бу эса инсон олдида сажда қилишнинг ўзи ширк эмаслигини билдиради. Агар бу ширк бўлганида, Аллоҳ Таоло фаришталарга ёки Юсуф алайҳиссаломнинг ука-укаларига сажда қилишни буюрмас эди. Шунинг учун бу масала ақийдага эмас, балки шариатнинг ҳалол-ҳаром қисмига киради.
«әл-Мәусуғату әл-фиқҳия» китобида: «Олимлар маҳаллий урф-одатга кўра рукуъ даражасига етмайдиган эгилиш, энгашиш одат бўлган бўлса, бу куфр ёки ҳаром ҳисобланмайди. Агар рукуъ даражасига етса, баъзи олимлар Аллоҳни улуғлаш нияти бўлмаса, бу ҳам куфр ёки ҳаром эмас, лекин макруҳ дейилади» [1], дейилади. Ибн Муфлиҳ ал-Мақдисий: «Эгилиб салом бериш жоиз. Чунки Ибн Умар Шомга борганда, маҳаллий бошқа дин вакиллари унга эгилиб салом берганида, уларни тўхтатмаган. Бу мусулмонларга ҳурмат ҳисобланади» [2], дейди.
Шунинг учун келиннинг катталарга ҳурмат сифатида эгилиб салом бериши шариатга зид эмас.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Шариат ва фатво бўлими
[1] «әл-Мәусуғату әл-фиқҳия», 23/135.
[2] «әл-Адабу аш-Шаръия», 2/250.
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.