Namoz vaqtlariHozirgi kunda to‘lov kartalari orqali mahsulot xarid qilinsa, sarflangan summaning ma’lum bir foizi mijoz hisobiga qaytariladi. Shuningdek, ayrim do‘konlarda to‘lov amalga oshirilganda, karta egasiga maxsus chegirmalar beriladi. Bu – turli savdo sohalarida mijozlarni jalb qilish uchun keng tarqalgan usullardan biridir. Bu usul iqtisodiyot tilida «keshbek» deb ataladi. «Cashback» so‘zi ingliz tilida «cash» – naqd pul, «back» – qaytarish degan ma’noni anglatadi.
Karta egasiga shariatda taqiqlanmagan imtiyozlarni berish joiz. Masalan, karta egasiga xizmat ko‘rsatishda ustunlik berish, aviakompaniyalarda, mehmonxonalarda yoki restoranlarda narxni pasaytirish kabi chegirmalar berilishi mumkin. Berilgan bonuslar mijozlarni rag‘batlantirish hisoblanadi.
Mijoz biror mahsulot sotib olish yoki to‘lovlarni amalga oshirish jarayonida kartasiga tushgan bonuslardan foydalanishi mumkin. Biroq quyidagi shartlarga amal qilish lozim:
Birinchidan, to‘lov kartalari shariat talablariga mos bo‘lishi kerak. Kredit kartalarini (Credit Card) ishlatib, buning evaziga bonus olish mumkin emas.
Ikkinchidan, tushgan bonus shariatda taqiqlangan bo‘lmasligi kerak. Masalan, harom joylarga kirish uchun bonus berilsa, undan foydalanish mumkin emas.
Uchinchidan, bonus evaziga mijozdan komissiya olinmasligi kerak.
To‘rtinchidan, bonus qaytarilmas bo‘lishi kerak. Agar bonus sababli mahsulot qimmat narxda sotilsa va mijoz bonus olish uchun mahsulotni xarid qilsa, bu qimor hisoblanadi.
Yuqoridagi shartlarga mos bo‘lsa, to‘lov kartalari orqali olingan bonus va chegirmalardan foydalanish mumkin. Agar yuqoridagi shartlarga mos kelmasa, foydalanish mumkin emas.
Medet QURMASHULI,
«Imon» jurnali, №11, 2023 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.