Islom huquqiga ko‘ra, ishchi va ish beruvchi o‘rtasida shartnoma tuzishda erkinlik prinsipi mavjud. Shuning uchun tomonlar, avvalo adolat va haqqoniylik hamda diniy qadriyatlar va yuridik me’yorlarga zid bo‘lmaslik sharti bilan, erkin ravishda mehnat shartnomasi tuzishlari mumkin. Ishchi va ish beruvchi o‘z ixtiyorlari bilan tuzgan shartnomaga davlat, ayrim manfaatlarni hisobga olib, qo‘shimcha moddalar yoki umumiy qoidalar kiritishi mumkin. Shartnomada aniq ko‘rsatilmagan masalalarda tegishli huquqiy me’yorlar va umumiy urf-odat asos qilib olinadi.
Shunga ko‘ra, hozirgi zamon mehnat shartnomalarida, ishchining aybi bo‘lmasdan ishdan bo‘shatilganida yoki nafaqaga chiqqanida, ish beruvchi tomonidan qonuniy majburiyat sifatida “kidem tovoni” to‘lanishi ochiq-oydin yozilgan yoki hammaga ma’lumdir.
Demak, axloq va yaxshi niyat qoidalariga zid harakatlari sababli emas, balki nohaq ishdan bo‘shatilgan ishchining, adolat doirasida kidem tovoni olishi — shartnoma, qonun va ustuvor urf-odat tomonidan tasdiqlanganligi uchun joizdir. Nafaqaga chiqqan ishchiga shu nom bilan beriladigan tovon esa yuqoridagi uch asosga qo‘shimcha ravishda, uzoq yillar ishlaganligi uchun to‘lanadigan bir rag‘bat sifatida ham baholanishi mumkin.
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.