Namoz vaqtlariRamazon hayitiga yetib kelgan, asosiy ehtiyojlari va bir yillik qarzlaridan tashqari nisob miqdorida (80,18 gr. oltin yoki shu qiymatda) mol-mulkka ega bo‘lgan musulmonlar o‘zlari va vasiyligi ostidagi shaxslar uchun fitr sadaqasi berish bilan majburdirlar. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/70,72) Biroq fitr sadaqasi bilan majbur bo‘lish uchun nisob miqdoridagi mol-mulkning “ko‘payuvchi” xususiyatda bo‘lishi va ustidan “bir hijriy yil” o‘tgan bo‘lishi shart emas.
Shaxs o‘zi va balog‘at yoshiga yetmagan farzandlarining fitrasini berish bilan majburdir. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/70) Bunga qarshi ravishda, shaxsning ota-onasi, katta yoshli farzandlari, xotini, aka-ukalari va boshqa yaqinlari uchun fitra to‘lash majburiyati yo‘q. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/70,72) Lekin vakolati bo‘lmasa ham, bu shaxslar uchun fitra to‘lasa, u ham o‘tadi.
Shofiiy mazhabiga ko‘ra esa fitr sadaqasi berish “farz” hisoblanadi va buning uchun nisob miqdorida mol-mulkka ega bo‘lish shart emas. Shunga ko‘ra, asosiy ehtiyojlaridan tashqari hayit kuni va kechasiga yetadigan oziqqa ega bo‘lgan boy-kambag‘al har bir musulmon fitr bilan majburdir. (Shirbînî, Muğni’l-muhtâc, 2/113) Bundan tashqari, boy kishi musulmon bo‘lgan turmush o‘rtog‘i, farzandlari, ota-onasi va boshqa yaqinlari uchun ham fitr sadaqasi berishi lozim. (Shirbînî, Muğni’l-muhtâc, 2/114; Ibn Rushd, Bidâyetü'l-müctehid, 2/41)
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.