Ko‘z tegishiga qarshi nazar bonchug‘i taqish joizmi?

Nazar (ko‘z tegishi)ning mohiyati va qanday sodir bo‘lishi aniq ma’lum bo‘lmasa-da, ba’zi kishilarning qarashi bilan salbiy ta’sirlar yuzaga kelishi diniy manbalarda ham qabul qilingan. Bir hadisda: “(Nazardan) Allohga panoh so‘rang, chunki nazar (ko‘z tegishi) haqiqatdir.” (Ibn Moja, Tibb, 32 [3508]) deb buyurilgan. Rasululloh (s.a.v.) ko‘z tegishidan saqlanish uchun Oyatulkursiy, Ixlos va Muavvizatayn (Falak, Nos) suralarini o‘qiganlari; sahobalariga ham ularni o‘qishni tavsiya qilganlari; ko‘z tegishidan qutulish uchun bevosita Alloh taologa duo qilganlari rivoyat qilingan. (qarang: Buxoriy, Tibb, 32-38 [5735-5742]; Termiziy, Tibb, 16 [2058]; Ibn Moja, Tibb, 32-36 [3508-3525]; Kamil Miras, Tecrid Tarjimasi, 12/90)

Nazar (ko‘z tegishi) masalasida Payg‘ambarimizning tavsiyalarini bajargach, natijani Yaratgandan kutish islom e’tiqodining talabidir. Dinimizda yakuniy ta’sirni Allohdan boshqa biror narsaga bog‘lash man etilgan. Shu sababli, nazar bonchug‘i va shunga o‘xshash narsalarni, ulardan yordam kutib, bo‘yinga yoki boshqa joyga taqish joiz emas. Bunday ishlarni qilganlar haqida Rasululloh (s.a.v.): “Kim nazarlik taqsa, Alloh uning ishini oxiriga yetkazmasin.” (Ahmad ibn Hanbal, al-Musnad, 4/154 [17440]) deganlar. Boshqa bir hadishda esa, nazarlik taqqan va unga himoya kuchi bor deb ishonadigan kishi Allohga shirk keltirgan bo‘lishi aytilgan. (Ahmad ibn Hanbal, al-Musnad, 4/156 [17458]) Nazar (ko‘z tegishi)dan saqlanish uchun bunday bid’at va xurofotlardan voz kechib, Payg‘ambarimiz o‘rgatgan duolarni qilish lozim. (qarang: Buxoriy, Tibb, 32-38 [5735-5742]; Termiziy, Tibb, 16 [2058]; Ibn Moja, Tibb, 32-36 [3508-3525]; Kamil Miras, Tecrid Tarjimasi, 12/90) Shu doirada Falak va Nos suralari bilan birga Payg‘ambarimiz (s.a.v.) nabiralariga qilgan quyidagi duoni ham o‘qish tavsiya etiladi: “Har qanday shayton va zaharli hasharotlardan hamda barcha yomon ko‘zlardan Allohning to‘liq kalomlariga panoh so‘rayman.” (Buxoriy, Ahodisu-l-anbiya, 10 [3371])

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu