Maishiy buyumlarga Qur'on oyatlarini yozish (tasvirlash) to'g'rimi?

Qur'on – Allohning kalomi, musulmonlar uchun muqaddas kitobdir. Qur'onni va shariat ramzlarini hurmat qilish har bir musulmonning burchidir. Kim Qur'onni ulug'lasa, Allohni ulug'lagan bo'ladi, kim uni kamsitsa, Allohni kamsitgan bo'ladi.

Alloh taolo Qur'onda shunday deydi:

ذَلِكَ وَمَنْ يُعَظِّمْ شَعَائِرَ اللَّهِ فَإِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوبِ

"Mana shu. Kim Allohning ramzlarini ulug'lasa, albatta bu qalb taqvosidandir" [1].

Umar (u kishidan Alloh rozi bo'lsin): "Qur'onni ulug'langlar" [2] deganlar.

Qur'on oyatlarini idish-tovoqlarga yozish masalasiga kelsak, uning hukmi insonning niyatiga bog'liq bo'ladi. Agar Qur'onni kamsitish maqsadida yozilsa, bu man etiladi. Chunki bu muqaddas ramzlarni mensimaslik va uning sha'nini pastga tushirish hisoblanadi. Musulmonlar Qur'onni ulug'lab, hurmat qilib va uni asrashlari lozim. Shu sababli Qur'onni kamsitishga olib boradigan barcha holatlardan saqlanish kerak.

Payg'ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo'lsin) hadislarida Qur'onni yerga, kiyimga, to'shama, yostiq va boshqa narsalarga yozishga taqiq bor. Ulardan biri Amr ibn Shu'aybdan rivoyat qilinadi:

"Payg'ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo'lsin) Qur'onni yerga yozishga taqiqlaganlar" [3] deyiladi.

Sabab shundaki, yerda hamma yuradi va unga yozilgan Qur'on oyatlari oyoq osti bo'lishi mumkin. Bu esa Qur'onni hurmat qilmaslikka olib keladi. Bu esa katta gunoh [4] hisoblanadi.

Hatto olimlar Qur'onni kamsitish xavfi bo'lsa, hatto bunday maqsad bo'lmasa ham, Qur'on oyatlarini kiyimga, pulga yozishni makruh deb ochiq aytganlar.

Kamal ibn Humom: "Qur'onni, Alloh taoloning ismlarini dirhamga, mihrabga, devorga va to'shamalarga yozish – makruh" [5] deganlar.

"Al-fatawa al-hindiyya" kitobida: "Qur'onni devorga yozishga ba'zi olimlar ruxsat bergan bo'lsa, boshqalari devor qulab, Qur'on oyatlari odamlar oyoqlari ostida qolishidan xavotir qilib, makruh deb hisoblashgan" [6] deb yozilgan.

Ash-Shirbiniy: "Qur'onni masjidda bo'lsa ham devorga, shuningdek kiyimga, ovqatga va boshqalarga yozish – makruh" [7] deganlar.

Yuqoridagi ulamolarning Qur'onni devorga yozishni man etishlari, uning oyoq osti bo'lib qolish xavfi bilan bog'liq. Agar kamsitishga olib bormasa, ayniqsa bunday ishlar tabarruk yoki davolanish maqsadida qilinsa, bunga to'siq yo'q.

Biroq Qur'on oyatlari yozilgan idish-tovoqlar, maishiy buyumlar oyoq osti bo'lmasligiga, uyda bir chetda sochilib yotmasligiga, bolalar o'ynamasligiga hech kim kafolat bera olmaydi. Shu sababli idish-tovoqlarga Qur'on oyatlarini yozish to'g'ri hisoblanmaydi.

• [1] "Haj" surasi, 32-oyat.

• [2] Qurtubiy tafsiri, 1/29.

• [3] Ibnu Batta, "al-Ibana", 5/325. Al-Musta'g'firi, "Fadailul Qur'on", 1/200.

• [4] Abu Ubayd Qosim ibn Sallam, "Fadailul Qur'on", 121.

• [5] Fathul Qodir, 1/173.

• [6] Al-fatawa al-hindiyya, 5/323.

• [7] Al-Iqno', 1/254.