Namoz vaqtlari“Allohning uyi” iborasining arabcha muqobili “Baytulloh” bo‘lib, u Ka’ba haqida ishlatiladigan ifodadir. “Bayt”dan maqsad, Ka’badir. “Ibrohim va Ismoilga: ‘Tavof qiluvchilar, ibodatga berilganlar, ruku’ va sajda qiluvchilar uchun uyimni pok tutinglar’, deb buyurgan edik.” (al-Baqara, 2/125) oyatida ham uy so‘zi Allohning zotiga izofa qilingan.
Ka’baga Baytulloh (Allohning uyi) deyilishi, Allohga (j.j.) ibodat qilish uchun yer yuzida qurilgan birinchi ma’bad bo‘lgani, insonlarning hidoyati va butparastlikning yo‘q qilinib, tavhid e’tiqodining qaror topishi uchun yuborilgan Hanif dinining ramzi hamda barcha musulmonlarning namozda yuzlanadigan joyi bo‘lgani kabi sabablarga asoslanadi. Alloh, “Albatta, odamlarga baraka va hidoyat manbai sifatida qurilgan birinchi uy (ma’bad) Makka (Ka’ba) dagidir.” (Al-i Imron, 3/96) deb uning sharafini ulug‘lagan. Alloh uchun ibodatga xos bo‘lgan barcha masjid va masjidlarga ham “Allohning uyi” iborasi ishlatiladi. Hadisda ham shunday deyiladi: ;“Yer yuzida Allohning uylari – masjidlardir. U yerga kelganga Alloh Taolo ikrom qiladi.” (Tabaroniy, al-Mu‘jamul-kabir, 10/161 [10324]) deyilgan.
Shu bois “Allohning uyi” iborasidan Alloh uchun ibodat qilinadigan joy tushunilishi kerak, aslo Allohga joy nisbat berilgan deb tushunilmasligi lozim. Chunki Alloh (j.j.) zamon va makondan pokdir. U bir joyda bo‘luvchi emas, balki barcha joylarni o‘z ichiga oluvchidir. Zamon va makon maxluq/yaratilgandir. Alloh esa yaratuvchidir. Shuning uchun U, yaratilganlarga xos xususiyatlardan pokdir, ya’ni uzoqdir.
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.