Mest ustiga mash qanday qilinadi va uning shartlari nimalardan iborat?

Mest — oyoqlarni to tovon bilan birga yopadigan, ma’lum xususiyatlarga ega bo‘lgan oyoq kiyimiga berilgan nomdir.

Mestlar ustiga mash tortishning joiz bo‘lishi uchun quyidagi shartlar talab qilinadi:

a) Mestlar, oyoqlar yuvilib olingan tahoratdan so‘ng kiyilgan bo‘lishi;

b) Oyoqqa kiyilgan holda odatdagi yurish bilan taxminan 5 km yoki undan ko‘proq masofani bosib o‘tiladigan darajada mustahkam bo‘lishi;

c) Mestlar, oyoqqa kiyilgandan so‘ng bog‘ichsiz ham turadigan darajada qattiq va qalin bo‘lishi;

d) Har bir mestda eng kichik oyoq barmog‘ining uch barobar kengligicha teshik bo‘lmasligi;

e) Suvni shimib, darhol oyoqqa o‘tkazmasligi kerak.

Mash — bu bir tur hukmiy poklik bo‘lib; tahoratda bir a’zo, oyoqqa kiyilgan mest yoki yaraga bog‘langan bint ustiga ho‘l qo‘l bilan; tayammumda esa tuproqqa tekkizilgan qo‘l bilan yuz va qo‘llar ustiga qilinadi.

Tahorat olayotganda mestlar ustiga mash tortish Rasulullohning (s.a.v.) sunnatlari bilan sobitdir. Darhaqiqat, Rasululloh (s.a.v.) tahorat olib, mestlari ustiga mash tortganliklarini xabar qiluvchi ko‘plab rivoyatlar mavjud. (Buxoriy, Vudu’, 35, 48 [182, 202]; Muslim, Tahorat, 72-73 [272-273])

Tahoratli holda oyoqqa mest kiygan kishi, mest kiyganidan so‘ng tahorati buzilganidan boshlab, muqim bo‘lsa bir kun, safarda bo‘lsa uch kun mestlari ustiga mash tortishi mumkin. Chunki Rasululloh (s.a.v.) safar uchun uch kun-u uch kecha, muqim uchun esa bir kun-u bir kechani mest ustiga mash tortish muddati qilib belgilaganlar. (Muslim, Tahorat, 85 [276])

Mestlarni mash qilib tahorat olganidan so‘ng, tahoratli paytda har ikki mestini yoki birini yechgan kishi, tahorati buzilmagan bo‘lsa, oyoqlarini yuvib, yana mest kiyishi lozim. Agar bu kishi tahoratsiz holda mestlarini yechgan bo‘lsa, qayta tahorat olayotganda oyoqlarini yuvishi kerak bo‘ladi. Mash muddati tugaganda, tahoratli bo‘lsa, mestlarni yechib oyoqlarini yuvishi kifoya; tahoratsiz bo‘lsa, oyoqlarini yuvib to‘liq tahorat olishi lozim. (Kasoniy, Bada’i, 1/9)

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu