Namozda harflarni to‘g‘ri talaffuz qilmaslik namozni buzadimi?

Namozda Qur’ondan bir bo‘lim o‘qish farzdir. Bu farzni ado etish uchun Qur’onni to‘g‘ri, usuliga muvofiq o‘qish lozim. O‘quvchining tili toyilishi yoki xato qilishi “zalletul-qori” yoki “lahn” deb ataladi.

Namozdagi qiroatlarda sin va sod kabi mahrajlari yaqin bo‘lgan harflarni to‘liq mahrajidan chiqara olmaslik namozni buzmaydi. Mahrajlari yaqin bo‘lmagan, biroq ba’zi harflar keng tarqalgan holda aralashtirilgani uchun ajratish qiyin bo‘lgan holatlarda ham ko‘plab fiqh ulamolariga ko‘ra namoz buzilmaydi. Masalan, (ض) harfi o‘rniga (ذ), (د) yoki (ظ) harflarini o‘qish shunday holatdir. Chunki bu holatlarda zarurat va oldini olish mumkin bo‘lmagan holat (umumiy belvo) mavjud. Lekin mahrajlari butunlay boshqa bo‘lgan harflar bir-biri o‘rniga talaffuz qilinsa va ma’no o‘zgarsa, namoz buziladi. Orqaga qaytib to‘g‘ri talaffuz qilinsa, namoz to‘g‘ri bo‘ladi. (el-Fetâva’l-Hindiyye, 1/78; Ibn Abidin, Reddül-muhtar, 1/630)

Shofiiy mazhabiga ko‘ra esa, inson o‘rganishga kuchi va imkoni bo‘la turib, namozda Fotiha surasidagi bir harfni boshqa harf bilan almashtirsa, qiroati to‘g‘ri bo‘lmaydi. Lekin darhol to‘g‘risini o‘qisa, namozi to‘g‘ri bo‘ladi. Shu munosabat bilan, masalan, Fotiha surasidagi “وَلَا الضَّالِّينَ” iborasidagi (ض) harfini mahrajini o‘rganish imkoni va kuchiga ega bo‘lgan kishi, bu harf o‘rniga (ظ) harfini aytsa, afzal qarashga ko‘ra namozi buziladi. Lekin harfni to‘g‘ri o‘qishni o‘rganish imkoni va kuchi bo‘lmasa, namozi buzilmaydi. (Remli, Nihayetul-muhtaj, 1/481) Fotiha surasidan tashqari boshqa sura yoki oyatlarda o‘qish va mahraj xatolari namozga ta’sir qilmaydi.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu