Namozdan keyin takbir tashriq aytish vojibmi?

Alloh taolo Qur'onda shunday deydi:

«Sanog‘li kunlarda (farz namozlardan keyin takbir, tahlil aytib) Allohni zikr qilinglar» [1] , - deb buyurdi.

Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) aytganlar:

«Alloh taolo huzurida ushbu o‘n kunda qilinadigan solih amallardan afzal va yoqimliroq amal yo‘q. Shunday ekan, bu kunlarda tasbih (субҳаналлаҳ), tahmid (алҳамду лиллаҳ), tahlil (ла илаҳа иллаллоҳ), takbir (аллоҳу акбар)ni ko‘paytiringlar», – deganlar [2] .

Olimlar takbir tashriq aytish borasida ittifoq qilishgan (ijmo‘ qilganlar).

Shariatga ko‘ra, tashriq kunlarida har bir farz namozdan so‘ng bir marta takbir tashriq aytish – vojib. Takbirni imomga ergashib namoz o‘qiganlar ham aytadilar. Ayollar takbir aytganda ovozlarini baland ko‘tarmaydilar. Takbirni bir martadan ko‘proq aytish ham mumkin. Oldingi qazo namozlarini o‘qiyotganda yoki tashriq kunlarida qazo qilib, keyin o‘qilsa, takbir tashriq aytilmaydi.

Tashriq kunlari – besh kun. Ular: arafat kuni, uchta hayit kuni va undan keyingi bir kun. Tashriq kunlarida jami 23 namozda takbir aytiladi.

Takbir tashriq so‘zlari: Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар! Ла илаҳа иллаллоҳу, валлоҳу акбар! Аллоҳу акбар, ва лиллаҳил ҳамд!

Takbir tashriqning voqeasi quyidagicha: «Ibrohim payg‘ambar o‘g‘li Ismoilni qurbon qilish uchun pichoq tortganida, pichoq o‘tmagan. Shunda Alloh taolo Jabroil farishtaga fidya uchun qo‘y olib kelishni buyurgan. Jabroil farishta Ibrohim payg‘ambar o‘g‘li Ismoilni so‘yib yuborishidan qo‘rqib, «Аллоҳу акбар, Аллоҳу акбар» deb takbir aytgan. Ibrohim payg‘ambar buni eshitib, «Ла илаҳа иллаллоҳу, валлоҳу акбар» degan. O‘g‘li Ismoil o‘rniga qurbonlik berilganini bilib, «Аллоҳу акбар, ва лиллаҳил ҳамд» deb shukr qilgan» [3] .

Hasan AMANKUL,

Shariat va fatvo bo‘limi

mudir o‘rinbosari

[1] «Baqara» surasi, 203-oyat.

[2] Ahmad, Tabaroniy rivoyat qilgan.

[3] «Hashiyatu Ibn Abidin», 5/143.