Namoz vaqtlariNamoz o‘qiyotganda inson o‘zini Yaratganning huzurida turgandek his qilishi lozim. Shu bois, bu paytda toza va chiroyli kiyim kiyish ma’qul. Alloh taolo Qur’oni Karimda shunday deydi:
«Qachon namoz o‘qisangiz, ziynatlaringizni (toza va chiroyli kiyimlaringizni) kiyinglar», – deb buyuradi («A’rof» surasi, 31-oyat).
Tafsir olimlari bu oyatda keltirilgan «ziynat» so‘zini insonni tartibli va hurmatli ko‘rsatadigan kiyimlar deb izohlaydi. Ko‘plab yirik ulamolar bundan bir necha asr oldin o‘z asarlarida namozni bosh kiyim bilan o‘qish masalasiga to‘xtalib, uning hukmini ochiq bayon qilgan. Jumladan, alloma Xaskafiy (Alloh unga rahmat qilsin) o‘zining «Durrul muxtor» kitobida namozdagi makruh amallarni sanab, shunday deydi:
«Namozxonning (bosh kiyim kiyishga) erinib, yalang bosh holda namoz o‘qishi – makruhdir. Agar o‘zini xor tutib shunday qilsa, zarari yo‘q. Agar bosh kiyimi (namoz paytida) tushib ketsa, uni olib kiyishi afzal. Lekin uni qayta o‘rash yoki ko‘p harakat talab qilsa, bunday qilinmaydi» (Xashiyatu Ibn Obidin, 1/691).
Aslida, Allohning elchisi (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin), sahobalar, solih ulamolar va ajdodlarimiz namozni bosh kiyim bilan o‘qishga odatlanganlar.
Hanafiya mazhabida yalang bosh namoz o‘qishga oid bir necha hukm bor:
Majburlik bo‘lsa, yalang bosh namoz o‘qishga ruxsat beriladi. Makruh hisoblanmaydi.
Dangasalik sababli yalang bosh namoz o‘qish – makruh-tanzihiy. Shu sababli savobi kamayadi.
Yalang bosh namoz o‘qishni sunnat deb, aniq dalilga ega bo‘lmasdan uni odat qilib olish – makruh-tahrimiy.
Yalang bosh namoz o‘qishni sunnat deb bilib, shunday tanlash – bid’at.
Yalang bosh namoz o‘qishni afzal va sunnat deb hisoblab, bosh kiyim kiyishni yomon ko‘rish – kufr hisoblanadi. (Fath babu-l-g‘inoya, 1/447, Fatawa Hindiyya, 1/165, Imdod ul-Fattah, 365)
Xulosa qilib aytganda, salla, do‘ppi kabi bosh kiyim bilan namoz o‘qish – odob va namozga hurmat sanaladi. Shu bois, imkon qadar namozni bosh kiyim bilan o‘qish ma’qul.
Hasan AMONQUL,
«Minora» gazetasi, №6, 2023 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.