OILADA AYOL "TALAQ" BERSA YURADIMI?

Er-xotin o'rtasidagi oilaviy hayotda ayolning talaq berishi amal qilmaydi. Chunki Islomda talaq berish huquqi erkak kishiga berilgan [1]. Alloh taolo Qur'onda shunday deydi:

يَٰٓأَيُّهَا ٱلنَّبِيُّ إِذَا طَلَّقۡتُمُ ٱلنِّسَآءَ فَطَلِّقُوهُنَّ لِعِدَّتِهِنَّ

"Ey Payg'ambar! Ayollaringizni talaq qilmoqchi bo'lsangiz, ularni belgilangan idda muddatida ajratinglar" [2].

Payg'ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo'lsin): "Darhaqiqat, talaq berish huquqi erkakning qo'lidadir" [3], deganlar. Bu shariat dalillari talaq berish faqat erkakning vakolatida ekanini bildiradi. Boshqalar talaq bera olmaydi. Faqat erkak bu ishni elchisiga, vakiliga yoki ayolining ixtiyoriga topshirsa, shunda boshqalar amalga oshirishi mumkin [4].

Biroq ayol quyidagi sabablarga ko'ra qoziga murojaat qilib, ajrashishi mumkin:

• Erkagi jinsiy ojiz bo'lsa, erkaklik vazifasini bajara olmasa;

• Ruhiy kasal yoki tutqanoq bo'lsa;

• Lepra, OITS kabi kasallikka chalingan bo'lsa va hokazo;

• Erkagi ayolini moddiy ta'minlamasa;

• Erkagi uyini tashlab ketib qolsa;

• Erkagi ayoliga zo'ravonlik qilsa; masalan, tanasida iz qoldiradigan darajada uradigan bo'lsa.

• Qozining la'nat ayttirish holati; ya'ni erkak ayolini "zina qilgan" yoki "bu mening bolam emas" deb ayblab, ishni qoziga topshirganda, qozining buyrug'i bilan ular bir-biriga la'nat aytib ajratiladi [5].

Shunday holatlarda qozining aralashuvi va aniq dalilga asoslanib, bir qarorga kelishi lozim bo'ladi.

[1] Vahbatu az-Zuhayliy, "al-Fiqhu al-islomiy va adillatuhu", 7/349.

[2] "Talaq" surasi, 1-oyat.

[3] Naylu al-avtor, 6/138.

[4] Al-Azhar universiteti, "Shariat va huquq" fakulteti, "al-Ahvalu ash-shaxsiyya fi ash-shari'ati al-islomiyya", 136-137. "al-Muhzib", 2/81.

[5] Muhammad Abu Zahra, "al-Ahvalu ash-shaxsiyya", 345-348. Ali Juma, "al-Kalimu at-tayyib – fatova asriya", 2/277.