Namoz vaqtlariNamozda qilingan qiroat xatolari (zelletü’l-qâri) namozni buzadimi-yo‘qligi haqida fiqh olimlari bir qancha mezonlarni belgilashgan. Ularni quyidagicha qisqacha bayon qilish mumkin:
Agar Qur’on ataylab, ma’nosi o‘zgaradigan darajada noto‘g‘ri o‘qilsa, namoz buziladi. Xato yoki unutib noto‘g‘ri o‘qilsa esa;
a) Xato so‘zlarning harakatlarida bo‘lsa, ma’noda o‘zgarish bo‘lsa ham namoz buzilmaydi.
b) Xato to‘xtash joylarida qilinsa, ya’ni to‘xtaladigan joyda o‘qib ketilsa yoki o‘qib o‘tiladigan joyda to‘xtalinsa, ma’nosi o‘zgarsa ham, o‘zgarmasa ham namoz buzilmaydi.
c) Mahrajlari bir-biriga yaqin bo‘lgan harflar xato bilan bir-birining o‘rniga o‘qilsa, namoz buzilmaydi.
d) Mahrajlari yaqin bo‘lmagan harflar bir-birining o‘rniga o‘qilsa, ma’no o‘zgarishiga qaraladi. Shunga ko‘ra; bir harf o‘zgarsa va bu o‘zgarish bilan so‘zning ma’nosi o‘zgarmasa hamda Qur’onda ham o‘sha so‘zning o‘xshashi bo‘lsa, namoz buzilmaydi. Agar harf o‘zgarsa, ma’no buzilmasa, lekin bu so‘zning o‘xshashi Qur’onda bo‘lmasa, Imom Abu Hanifa va Imom Muhammadga ko‘ra namoz buzilmaydi, Imom Abu Yusufga ko‘ra esa buziladi. Agar harf o‘zgarishi bilan ma’no o‘zgarsa va Qur’onda ham o‘xshashi bo‘lmasa, namoz buziladi. Namoz paytida oz yoki ko‘p miqdorda oyat o‘tkazib yuborilsa, namoz buzilmaydi. Kimdir qiroatni namozni buzadigan darajada xato qilsa, lekin orqaga qaytib xatosini to‘g‘rilasa, namozi maqbul bo‘ladi. (el-Fetâva’l-Hindiyye, 1/78-82; Ibn Abidin, Reddü’l-muhtâr, 1/630-633)
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.