Namoz vaqtlariHozirgi kunda Umra safariga borishning yangi bir usuli paydo bo‘ldi. Ya’ni, bir nechta odam "qora kassa" o‘ynab, har oy navbat bilan bir kishini Umraga yuborib turishadi.
Masalan, o‘n kishi birlashib, har oyda bittasini Umraga yuborish maqsadida "qora kassa" o‘ynaydi. Umra safarining xarajati 700 ming tenge bo‘lsa, har biri safarga chiqadigan odamga 70 ming tengedan yig‘ib berishga kelishadi. Shu tariqa, ma’lum vaqt ichida o‘n kishining barchasi Umrani ado etib qaytadi. Umraga boradigan odamni ular qur’a tashlab aniqlashlari ham mumkin.
Ba’zi ulamolar bu yo‘l bilan Umraga borishni sunnat ham, mustahab ham emas deb hisoblashadi. Ya’ni, umuman olganda, bunday qilmaslik afzal, deyishadi. Chunki, Umraga avval borib kelgan odam keyin boradiganlarning pulini qaytaradi. Demak, u odam Umraga qarz olib borgan bo‘ladi. Bu ish – makruh. Chunki,
«Алла Тағала ҳеч бир одамга шамаси келмайдиган мажбуриятни юкламайди» («Бақара» surasi, 286-oyat).
Imkoni yetmaydigan odamga haj va Umra ibodatini ado etish ham vojib emas.
Alloh Taolo Qur’onda shunday deydi:
«Yaxshilik va taqvo yo‘lida bir-biringizga yordamchi bo‘linglar», – deb buyuradi («Moida» surasi, 2-oyat).
Bu oyatdan nikoh, uy qurish, qarzni to‘lash va boshqa zarur ishlar uchun yordam berish kerakligi tushuniladi. Ammo, qarz olib Umraga borishni yordam deb aniq aytish qiyin.
Shariatimizda zarur ishlar va juda qiynalgan holatdagina qarz olishga ruxsat beriladi. Umra ibodati esa farz bo‘lgan ibodatga kirmaydi. Shuning uchun Umra safariga boradigan odam imkon bo‘lsa, qarz olmasligi kerak.
Hasan AMANQUL
"Munara" gazetasi, №4, 2023 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.