Javob: Qurbonlik uchun so‘yilgan hayvonning go‘shti, terisi, ichki a’zolari va shoxini sotish joiz emas. Kimki qurbonlik hayvonining ushbu qismlarini sotsa, uning qiymatini kambag‘allarga sadaqa qiladi [1].
Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin):
مَنْ بَاعَ جِلْدَ أُضْحِيَّتِهِ فَلَا أُضْحِيَّةَ لَهُ
«Kim qurbonligining terisini sotsa, uning qurbonligi hisoblanmaydi» [2] deganlar. Qurbonlik hayvonining terisini sotish joiz bo‘lmasa, go‘shtini ham sotish mumkin emas, deganidir.
«Tabyinu al-haqoyiq» kitobida shunday deyiladi: «Agar terisi yoki go‘shtini sadaqa qilish maqsadida sotsa, ruxsat. Chunki bu ham terisi yoki go‘shtini sadaqa qilgan bilan barobar. Payg‘ambarimizning (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin): “Kim qurbonligining terisini sotsa, uning qurbonligi hisoblanmaydi” degan hadisi esa sotish makruh ekanini bildiradi» [3], – deyiladi.
«Al-Xulosa» kitobida esa: «Qurbonlik go‘shtini sotib, pulini sadaqa qilmoqchi bo‘lgan odam, bunday qilmagani yaxshi. Chunki qurbonlikni o‘zi yeyishi yoki boshqalarga berishi kerak» [4], – deyiladi.
Shunga ko‘ra, qurbon so‘ygan kishi hayvonning go‘shti ham, terisi ham sotmasligi lozim. Agar sotsa, pulini sadaqa qiladi. Lekin qurbonlik so‘ygan kishi terisini o‘zi ishlatmasa yoki boshqaga sadaqa qilolmasa, uni sotib, pulini sadaqa qiladi. Sotishga ham imkon topilmasa, yerga ko‘mib tashlanadi. Chunki shariatimiz insonga faqat imkoniga qarab vazifa yuklaydi. Qurbonlik go‘shtini esa, pulini sadaqa qilish niyatida bo‘lsa ham, sotmagan ma’qul.
«Qurbonlik fatvolari» kitobidan
[1] «Badoi’u as-sanayi’», 5/80.
[2] Bayhaqiy, 9/294.
[3] «Tabyinu al-haqoyiq sharhu kanzi ad-daqoyiq», 6/486.
[4] «Raddu al-muxtar», 9/475.
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.