Namoz vaqtlariNiyyat ibodatning eng muhim jihatlaridan biridir. Har qanday amal niyat bilan boshlanadi. Niyatsiz ishlarning ma'nosi bo'lmaydi. Payg'ambar Muhammad (ﷺ) shunday deganlar:
«Albatta, amallar faqat niyatga bog‘liq va har bir kishiga faqat niyat qilgan narsasi beriladi» [1].
Qurbonlik ibodatini to‘g‘ri ado etish uchun uchta shart bajarilishi kerak: hayvon sog‘lom bo‘lishi, Qurbon hayiti kunlarida so‘yilishi va niyat qilinishi. Niyatni til bilan aytish shart emas, yurakda niyat qilish kifoya. Agar hayvon qurbonlik niyati bilan so‘yilsa, shart bajarilgan hisoblanadi.
Hayvon so‘yishdan oldin quyidagi niyatni aytish tavsiya etiladi: «بِسْمِ اللّٰهِ، اَللّٰهُ أَكْبَرُ! Ey Parvardigor! Bu qurbonlikni rizqing sifatida berding. Uni faqat Sening roziliging uchun so‘ymoqdaman. Bu qurbonlikni mendan qabul qil!» yoki «بِسْمِ اللّٰهِ، اَللّٰهُ أَكْبَرُ!» deyish ham yetarli.
Jabir ibn Abdulloh (رضي الله عنه) rivoyat qiladi: «Men Qurbon hayiti kuni Rasululloh (ﷺ) bilan bayram namozini o‘qidim. Namozdan so‘ng U zot qo‘y olib keldi va uni so‘yib, shunday dedilar: “بِسْمِ اللّٰهِ، اَللّٰهُ أَكْبَرُ. Ey Alloh, bu mendan va qurbonlik qilmagan ummatimdan”» [2].
Har qanday holatda ham niyat bandani keraksiz fikrlardan xalos qiladi, tan va ong uyg‘unligini ta’minlaydi va ibodatini ixlos bilan ado etishga yordam beradi.
Shu munosabat bilan qurbonlikda niyatning ahamiyati quyidagi misollarda ko‘rsatiladi:
<p>Agar so‘yuvchi qurbonlik qilayotganini unutib hayvonni so‘ysa, niyat hayvonni sotib olish yoki uni qurbonlik uchun belgilash paytida qilingan bo‘lsa, amal qiladi.</p>
<p>Agar kambag‘al kishi qo‘y sotib olib, uni qurbonlikka niyat qilsa, uni so‘yish vojib bo‘ladi. Agar hayvon o‘g‘irlanib ketsa yoki yo‘qolsa, unga hech qanday majburiyat bo‘lmaydi. Agar niyat qilgan hayvonini so‘ymasa va qurbonlik vaqti o‘tib ketsa, boylar kabi sadaqa berishi lozim bo‘ladi.</p>
<p>Agar boshqa birov egasining roziligisiz hayvonni so‘ysa, qurbonlik maqbul hisoblanadi. Chunki egasi hayvonni qurbonlik niyati bilan sotib olgan bo‘ladi [3].</p>
<p>Agar birdan yettigacha odam birga sigir yoki tuya so‘ysa, har biri qurbonlik niyatida bo‘lishi kerak. Ulardan biri faqat go‘sht olish niyatida bo‘lsa, hech birining qurbonligi qabul qilinmaydi [4].</p>
Hasan Amankul,
Shariat va fatvo bo‘limi rahbari o‘rinbosari
<p>[1] Buxoriy rivoyati.</p>
<p>[2] Abu Dovud, Termiziy rivoyati.</p>
<p>[3] «Al-mufassal fil-fiqh al-hanafi», 217-bet.</p>
<p>[4] «Fatawa Hindiyya», 5/351.</p>
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.