Qur'on oyatlari yozilgan tumorni taqishga ruxsat bormi?

Tumor – fiqh olimlari terminologiyasida ikki ma'noda ishlatiladi:

• Islomdan oldingi johiliyat davrida arablar bolalarini ko'z tegishidan asrash uchun bo'yinlariga taqib yuradigan marjon (amulet) [1]. Bunga olimlar bir ovozdan qat'iy taqiqlashgan [2].

  Payg'ambarimiz (u zotga Allohning salovoti va salomi bo'lsin): «Kim tumor taqsa, Allohga shirk keltirgan bo'ladi» [3], – deganlar.

• Baraka umidida Qur'on oyatlari yoki duolar yozilgan tumor [4]. Bu masalada ba'zi olimlar ruxsat berganlar [5]. Amr ibn Shuayb otasidan, u bobosidan rivoyat qilgan hadisda Payg'ambarimiz (u zotga Allohning salovoti va salomi bo'lsin) shunday deganlar:

  «Agar biringiz uyqusidan qo'rqib uyg'onsa, mana bu so'zni aytsa, unga hech qanday zarar yetmaydi: «أَعُوذُ بِكَلِمَاتِ اللَّهِ التَّامَّةِ مِنْ غَضَبِهِ وَعِقَابِهِ وَشَرِّ عِبَادِهِ وَمِنْ هَمَزَاتِ الشَّيَاطِينِ وَأَنْ يَحْضُرُونِ». Ma'nosi: (Alloh taoloning nuqsonsiz so'zlari bilan Uning g'azabidan, jazosi va bandalarining yomonligidan Allohning O'zidan panoh so'rayman. Shuningdek, jin-shaytonlarning vasvasasi va aralashuvidan ham Uning himoyasini so'rayman).

  Sahoba Abdulloh ibn Amr bu so'zlarni balog'atga yetgan farzandlariga yodlatib o'rgatganlar. Hali kichik yoshdagi bolalariga esa bir varaqga yozib, bo'yinlariga (tumor qilib) taqib qo'yganlar [6].

«Ad-Durru al-muxtar» kitobida shunday deyiladi: «Tumor – Qur'ondan boshqa narsa bo'lsa, makruh hisoblanadi. Ba'zilar uni johiliyat davridagi bo'yinga taqiladigan marjon deb aytgan. «al-Mujtaba»: «Hozirgi kunda bunga ruxsat berilgan, odamlar shu bilan amal qilmoqda. Chunki bu haqda dalillar kelgan», – deyiladi» [7].

Imom Molik Alloh taoloning ismlari yozilgan narsani baraka umidida kasalning bo'yniga taqib qo'yishda hech qanday muammo yo'q deganlar [8]. Tumorga taqiq keltirilgan hadis esa johiliyat davridagi arablarning o'sha tumorning o'zi foyda yoki zarar beradi, degan e'tiqodiga bog'liq deb izohlanadi. Bunday e'tiqod shariatga zid. Shuningdek, Qur'ondan boshqa yozilgan folbinlarning tumorlariga ham taqiq bor [9].

Shu sababli, baraka umidida ichida Qur'on oyatlari va sunnatda kelgan duolar yozilgan tumor taqishga ruxsat bor. Biroq, yaxshilik ham, yomonlik ham, foyda ham, zarar ham faqat Allohdan, deb e'tiqod qilishi va Qur'on oyatlarini hurmat qilishi shart. Tushunarsiz tilda yoki belgilar bilan yozilgan tumorlarga ruxsat berilmaydi.

O'zbekiston musulmonlari idorasi Shariat va fatvo bo'limi

• [1] «Hashiyatu ibn Abidin», 6/363. «an-Nihayatu fi g'aribi al-hadisi wa al-asar», 1/191.

• [2] «al-Fatawa al-Hindiya», 5/356. Ibn Hajar, «al-Fatawa al-hadisiya», 90. Ibn Muflih, «al-Adabu ash-shar'iya», 2/455-459.

• [3] Ahmad, «Musnad», 4/156.

• [4] «Hashiyatu al-jamal», 1/76.

• [5] «Hashiyatu ibn Abidin», 6/364. Ad-Dardir, «ash-Sharhu as-saghir», 4/769. Ibn Hajar, «al-Fatawa al-hadisiya», 90. Nawawi, «al-Majmu'», 9/56. Ibn Muflih, «al-Adabu ash-shar'iya», 2/455-459.

• [6] Termiziy, №3528.

• [7] «ad-Durru al-muxtar», 6/363-364.

• [8] Qurtubi, «al-Jami' li ahkami al-Qur'an», 10/319.

• [9] https://www.dar-alifta.org/ar/ViewResearchFatwa/110/%D8%AD%D9%83%D9%85-%D8%AA%D8%B9%D9%84%D9%8A%D9%82-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%A6%D9%85