Namoz vaqtlariVaqt – bu bizning hayotimiz, inson uchun Alloh tomonidan berilgan ne'mat, Qiyomat kuni so'raladigan omonat, biz egalik qilayotgan eng qimmatli narsa. Allohning bandalariga bergan ko‘plab ne’matlaridan biri. Uni qarzga olish yoki berish mumkin emas, sovg‘a qilib bo‘lmaydi, meros sifatida qoldirilmaydi. U bizdan so‘ramasdan keladi va o‘tib ketadi. Inson boyligini, mansabini, sog‘ligini yoki boshqa narsalarni yo‘qotsa, ularni qaytarib olishi mumkin. Lekin o‘tgan vaqtni qaytarib bo‘lmaydi.
Alloh taolo muqaddas Qur'onda bir necha joyda vaqt bilan qasam ichgan. Vaqtga qasam bilan boshlangan "Asr" surasi, kun, tun, peshin, tong va boshqa vaqtlar bilan qasam ichilgan oyatlar ko‘p. Alloh taolo nimaga qasam ichsa, undan keyin keladigan narsaning muhimligini ko‘rsatadi.
Alloh taolo o‘zi diqqatimizni qaratgan vaqtga beparvo bo‘lish – haqiqiy g‘aflatning belgisi.
Shuning uchun aqlli inson vaqti qadriga yetadi. Bu dunyoga nima uchun kelganini, qayerga ketayotganini ham biladi. Chunki banda Qiyomat kuni vaqtini qanday o‘tkazgani haqida so‘ralmaguncha, joyidan jilmaydi.
Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin): "Qiyomat kuni banda to‘rt narsadan so‘ralmaguncha, oyog‘i turgan joyidan qimirlamaydi. Hayotini qanday o‘tkazganidan, yoshlik davrini qanday va nima bilan o‘tkazganidan, mol-dunyosini qayerdan topib, qayerga sarflaganidan va ilmidan qanday foydalanganidan", – degan.
Bu hadisdanoq, inson hayotining har bir onidan, shuningdek, yoshlik davridan ham so‘ralishi aytilgan.
Vaqtning uchta o‘ziga xos xususiyati bor:
Birinchisi – o‘tgan vaqt qaytib kelmaydi.
Ikkinchisi – o‘tgan vaqt uchun hisob beramiz.
Uchinchisi – vaqt sotilmaydi, sotib olinmaydi.
Shuning uchun vaqtga mos bo‘lgan majburiyatlar:
Vaqtni behuda o‘tkazmasdan, o‘zingga foyda keltiradigan ishlar bilan band bo‘lish,
qancha yashasang ham bir kun bu dunyodan ketishingni bilish,
dunyo uchun abadiy yashaydigan kabi mehnat qilish,
oxirat uchun ertaga o‘ladigandek amal qilish,
dunyodan o‘tgandan so‘ng orqangda senga foyda keltiradigan narsa qoldirish.
Ibni Mas'ud (unga Alloh rozi bo‘lsin): "Men hayotim qisqarib, savobli amallarsiz o‘tgan kunimga afsuslanganimdan ortiq afsuslanmaganman", – degan. Shuning uchun har bir vaqtimizni g‘animat bilib, ayniqsa yoshlik davrimizni Alloh rozi bo‘ladigan ezgu amallar bilan o‘tkazishimiz kerak. Mo‘minlarning fazilatini ta'riflagan bir oyatda:
"Ular behuda va foydasiz ishlardan yiroq bo‘ladilar" , – deyiladi ("Mu'minun" surasi, 3-oyat).
Shu tariqa musulmonlar vaqtini behuda o‘tkazmasligi bayon qilingan.
Xulosa qilib aytganda, Alloh taolo nimaga qasam ichsa, undan keyin keladigan narsaning muhimligini ko‘rsatadi. Vaqt – inson hayoti. Imom Shofe'iy: "Vaqt – o'tkir qilichga o‘xshaydi, agar sen uni kesmasang, u seni kesadi", – degan. Kim vaqti qadriga yetmasa, hayotining qanday o‘tayotganiga ahamiyat bermaydi. Shuning uchun aqlli inson vaqtning ahamiyatini hisobga olib, dunyosi va oxirati uchun foydali amallar bilan band bo‘ladi. Alloh taolo har bir onning qadriga yetib, uni behuda o‘tkazmasdan, ikki dunyomizga foyda keltiradigan amallar qilishimizni nasib etsin!
Medet QURMASHULI
"Imon" jurnali, №12, 2024 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.