Qur’oni Karimda nechta oyat bor?

Qur’on suralarini tashkil etuvchi boshi va oxiri aniq bo‘lgan harf, so‘z, jumla yoki jumlalarga oyat deyiladi. Payg‘ambarimiz (s.a.v.)dan hozirgi kungacha yozilgan barcha Qur’oni Karimlar bir xil bo‘lib, hech qanday o‘zgarishsiz yetib kelgan. Shunga qaramay, Qur’oni Karimda hijriy birinchi asrning ikkinchi yarmigacha nuqta, harakat va vaqf (to‘xtash) belgilar mavjud emas edi. Keyingi davrda esa Payg‘ambarimizdan rivoyat qilingan qiroat asosida harflarga nuqta va harakatlar qo‘yilgan; oyat oxirlariga vaqf belgilar va oyat raqamlari qo‘shilgan.

Suraning boshidagi bismillah suraga kiruvchi oyat hisoblanadimi-yo‘qmi, “hurufi muqatta’a” alohida oyat sanaladimi-yo‘qmi va kam sonli ayrim oyatlarning boshlanish va tugash joylari borasida turli qarashlar mavjudligi sababli Qur’oni Karimdagi jami oyatlar soni borasida 6204, 6214, 6219, 6225, 6236 kabi qisman farqli fikrlar bo‘lgan. Bundan tashqari, aniq bir dalil bo‘lmasa-da, taxminan 6666 soni ham ommaviy tarzda tilga olinadi. Ammo asrlar davomida yozilgan Mushaflardagi holatiga ko‘ra jami oyatlar soni 6236 dir. Ko‘rinib turibdiki, oyatlar sonining turlicha aniqlanishi yuqoridagi sabablarga bog‘liq bo‘lib, Qur’on matnida ortiqcha yoki kamchilik borligini anglatmaydi.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu