Namoz vaqtlariAlloh taolo Qur'onda shunday deydi:
«Ey iymon keltirganlar! Sizlardan oldingilarga farz qilinganidek, sizlarga ham ro‘za tutish farz qilindi. Shoyadki, (nafsingizni tiyib), gunohlardan saqlanib, taqvodor bo‘lsangiz», – deb buyurdi («Baqara» surasi, 183-oyat).
Ramazon oyida ro‘za tutish Islom dinining besh asosiy ustunidan biridir. Ibn Umar (Alloh undan rozi bo‘lsin) rivoyat qilgan hadisda Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) shunday deganlar:
«Islom besh narsa ustiga qurilgan. Ular: «Лә иләһа илләллаһу уә әннә Мухаммадән расулуллаһи» kalimasi, namozni to‘liq o‘qish, zakot berish, hajga borish va Ramazon oyida ro‘za tutish» , – deganlar (Buxoriy, Muslim).
Ramazon oyida ro‘za tutish – sog‘lom, muqim (o‘z yurtida), aqli raso va balog‘at yoshiga yetgan har bir musulmonga farzdir. Ro‘za tutishga niyat qilish, ro‘zani buzadigan amallardan saqlanish, ayollar uchun hayz va nifosdan pok bo‘lish – ro‘zaning to‘g‘ri bajarilishi uchun shart hisoblanadi.
Ramazon ro‘zasini tutgan kishi musulmonlik burchini bajargan bo‘ladi va oxiratda Alloh taolo tomonidan katta mukofotlar, va’da qilingan ne’matlarga erishadi. Uni tutishga qodir bo‘la turib, tutmagan kishi gunohga botadi va oxiratda azobga duchor bo‘ladi.
Abu Hurayra (Alloh undan rozi bo‘lsin) rivoyat qilgan hadisda Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) shunday deganlar:
«Kimki sababsiz va kasal bo‘lmay turib Ramazonning bir kunini ro‘za tutmay o‘tkazsa, uning qazosi uchun butun umr ro‘za tutsa ham yetmaydi» , – deganlar (Nasaiy).
Kasal, safarda bo‘lgan, hayz va nifos holatidagi ayollar, shuningdek, ro‘za tutish o‘ziga yoki bolasiga zarar yetkazadigan homilador yoki emizikli ayollar keyinroq qazo tutadilar.
Shariatimizda ikki toifadagi kishilarga ro‘za tutmaslikka va Ramazonning har bir kuni uchun fidya berishga ruxsat beriladi:
Qariylik sababli ro‘za tutishga umuman qodir bo‘lmay qolgan, kuch-quvvati tobora so‘nib borayotgan keksalar.
Surunkali kasallikka chalingan, odatda tuzalishidan umid uzgan va ro‘za tutish sog‘lig‘iga katta zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan bemorlar.
Mana shu ikki holatga kirmaydigan musulmon uchun Ramazon ro‘zasini tark etish va uning o‘rniga fidya berish mutlaqo mumkin emas. Ro‘za tutish sababli ishda yoki o‘qishda biroz qiyinchilik bo‘lishi shariatda uzr hisoblanmaydi.
Hasan AMONQUL,
«Minara» gazetasi, №6, 2022 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.