Niyat qilish ro‘zaning shartlaridandir. Niyatsiz ro‘za to‘g‘ri bo‘lmaydi. Qalb bilan niyat qilish kifoya bo‘lsa-da, niyatni til bilan aytish mustahabdir. Ro‘za uchun saharga turish ham niyat hisoblanadi.
Ramazon ro‘zasi, ma’lum kunlarda ado etilishi nazr qilingan ro‘zalar va nafl ro‘zalar uchun niyat qilish vaqti quyosh botganidan boshlab ertasi kuni quyosh zenitga chiqishidan (taxminan 10 daqiqa oldin) avvalgacha davom etadi. Lekin bomdoddan keyin qilinadigan niyatning to‘g‘ri bo‘lishi uchun bu vaqtdan boshlab hech narsa yeyilmagan, ichilmagan va ro‘zaga zid ish qilinmagan bo‘lishi kerak. Aks holda kunduzgi niyat joiz bo‘lmaydi. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/85) Bu ro‘zalar uchun “ertangi ro‘zani tutishga” deb umumiy niyat qilish yetarli. Biroq kechadan niyat qilish va “ertangi Ramazon ro‘zasiga” deb aniq niyat qilish afzaldir. Ramazonning har bir kuni uchun alohida niyat qilinishi lozim. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/126-127)
Qazo, kafforat va ma’lum bir vaqtda ado etilishi shart bo‘lmagan nazr ro‘zalar uchun quyosh botganidan boshlab eng kech imsak vaqtigacha niyat qilinishi kerak. Bu turdagi ro‘zalar uchun niyat qilinayotganda, “falonchi qazo, kafforat yoki nazr ro‘zasiga” deb aniq aytilishi lozim.
Shofiiy mazhabiga ko‘ra esa, nafl ro‘zalar mustasno, barcha ro‘zalar uchun kechadan niyat qilinishi shart. Imsak vaqtigacha niyat qilinmasa, o‘sha kunning ro‘zasi to‘g‘ri bo‘lmaydi. Nafl ro‘zalar uchun esa quyosh zenitga chiqishidan oldin niyat qilish mumkin. (Shîrâzî, el-Mühezzeb, 1/331-332)
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.