Ba’zi maxsus kunlarda azon oldidan yoki o‘qiladigan janoza namozini xabar berish maqsadida masjidlarda; “es-salâtu ve’s-selâmu aleyke ya resûlallah, es-salâtu ve’s-selâmu aleyke ya habîballah, es-salâtu ve’s-selâmu aleyke ya seyyide’l-evvelîne ve’l-âhirîn, ve selâmun ale’l-murselîn, ve’l-hamdu lillahi Rabbi’l-âlemîn” tarzida o‘qiladigan saloat (salavot) quyidagi ma’noni anglatadi: “Salot va salom (Allohning rahmati va tinchligi) Senga bo‘lsin, ey Allohning elchisi! Salot va salom (Allohning rahmati va tinchligi) Senga bo‘lsin, ey Allohning suyukli bandasi! Salot va salom (Allohning rahmati va tinchligi) Senga bo‘lsin, ey o‘tgan va kelajak barcha insonlarning eng yaxshisi! Salot va salom barcha payg‘ambarlarga bo‘lsin. Hamd (maqtov va shukr) ham olamlarning Parvardigori Allohgadir.”
Saloat, Payg‘ambarimizga (s.a.v.) salom va maqtovdir. Qur’oni Karimda va hadislarda Payg‘ambarimizga (s.a.v.) turli holatlarda salovat aytilishi tavsiya etilgan (el-Ahzâb, 33/56; Tirmizî, De‘avât, 65 [3476-3477]; Abû Dâvûd, Tefrî‘u ebvâbi’l-vitr, 23 [1481]), biroq na saodat asrida va na dastlabki davrlarda masjidlarda saloat o‘qilgan. Shunga qaramay, Kitob va Sunnatda Payg‘ambarimiz va boshqa payg‘ambarlarga salovat aytilishiga oid misollarga asoslanib, urfimizda turli shakllarda ko‘plab saloat matnlari paydo bo‘lgan.
Xulosa qilib aytganda, diniy jihatdan muhim bo‘lgan kun va kechalarni eslatish, yuz bergan vafotni va o‘qiladigan janoza namozini xabar berish maqsadida saloat o‘qilishi yaxshi bir odat sifatida qabul qilinishi mumkin va bu jihatdan diniy nuqtai nazardan hech qanday to‘siq yo‘qligi aytilishi mumkin.
Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.