Alloh taolo Qur'onda shunday deydi:
«Ey iymon keltirganlar! Namozga turishdan oldin yuzlaringizni va qo‘llaringizni tirsakgacha yuvib olinglar. Boshlaringizga mas’h tortinglar. Oyoqlaringizni ham to‘piqqacha yuvib olinglar», – deb buyurdi ("Moida" surasi, 6-oyat).
Demak, tahoratning farzlari – uch a’zoni (yuz, ikki qo‘l va ikki oyoq) yuvish va boshga mas’h tortishdir. Qo‘l yuvilganda tirsakni, oyoq yuvilganda to‘piqni ham qamrab yuvish lozim (Hidoya, 1/287).
Tahorat olayotganda yuviladigan a’zolarga suv tegishi (oqishi) shart. Tahorat suvi tanadan ajralib, tomchi shaklida oqmasa, tahorat to‘g‘ri bo‘lmaydi. Shu sababli qishda qor bilan tahorat olayotganda, qorning suvi tanadan ajralib, kamida ikki yoki undan ko‘p tomchi bo‘lib oqishi kerak. Aks holda, tahorat to‘g‘ri bo‘lmaydi deyiladi. Biroq Imom Abu Yusufning qarashiga ko‘ra, suvning tanadan ajralib tomchilab tushishi shart emas (Fatawa Hindiyya, 1/53).
Hanafiya mazhabining fiqh va fatvo kitoblarida "tirnoq uzun bo‘lib, barmoq uchini yopsa, tirnoq ostiga suv yetkazish vojib", "barmoqqa taqilgan uzuk tor bo‘lsa, tahoratda uni harakatlantirish yoki yechish kerak", "tahorat yoki g‘uslda yuviladigan a’zoga loy yoki xamir yopishib qolsa, uning tagiga suv yetkazish vojib" degan fatvolar bor (Fatawa Tatarkhaniyya, 1/41). Shuning uchun tahorat olayotganda tanaga albatta suv quyilishi kerak.
Pastki tahoratda qog‘oz ishlatish haqida Misr muftiyi doktor Shavqiy Allam shunday deydi:
"Hojatxona qog‘ozi odatda suv, siyoh, suyuq yog‘ kabi oqadigan narsalarni shimish, artish, quritish va tozalash uchun ishlatiladi. Bu fiqh ulamolari aytgan pastki tahoratda ishlatiladigan mato, teri yoki paxtaga o‘xshaydi. Katta toshga qiyos qilib, shariat hojatxona qog‘ozi kabi maxsus qog‘ozlarni pastki tahoratda ishlatishga ruxsat beradi. Ilgari katta tosh qanday keng ishlatilgan bo‘lsa, hojatxona qog‘ozi ham hozir shunday keng ishlatilmoqda", – deb tushuntiradi ("Dar ul-ifta al-misriyya" saytidan).
Suyak, go‘ng, shisha kabi narsalar bilan pastki tahorat olish – makruh (Fatawa Hindiyya, 1/105).
Shuning uchun nam salfetkalar (namli salfetkalar) bilan tahorat olish joiz emas, pastki tahoratda ishlatish esa makruh hisoblanadi.
Tayyorladi: Hasan AMANKUL
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.