Tahorat olayotganda niyat qilish farzmi?

Tahorat olayotganda niyat qilish, hanafiy mazhabiga ko‘ra sunnat, boshqa uch mazhabga ko‘ra esa farz hisoblanadi. Hanafiylar tahorat oyati deb mashhur bo‘lgan oyatda (el-Maide, 5/6) buyurilgan amallar orasida niyatning zikr qilinmaganini dalil sifatida keltiradilar. Bundan tashqari, tahorat kabi namozning shartlaridan bo‘lgan ‘najosatdan poklanish’ va ‘avratni yopish’da niyatning majburiy emasligi hamda tahorat ayrim ibodatlarga vosita bo‘lib, o‘zi mustaqil ibodat hisoblanmasligi hanafiylarga ko‘ra tahoratda niyat farz emasligini ko‘rsatadi. (Kâsânî, Bedâ’i, 1/19-20; Merğînânî, el-Hidâye, 1/16; Aliyyü’l-Qârî, Fethu Bâbi’l-‘Inâye, 1/55-56)

Boshqa mazhablar esa, Alloh taoloning “Holbuki, ularga faqat dinga ixlos bilan, to‘g‘ri yo‘l tutgan holda faqat Unga ibodat qilish, namoz o‘qish va zakot berish buyurilgan edi.” (el-Beyyine, 98/5) oyati hamda Payg‘ambarimiz (s.a.s.)ning “Barcha amallar niyatga bog‘liqdir...” (Buxoriy, Bed’ul-vahy, 1 [1]; Muslim, Imora, 155 [1907]) hadisini asos qilib, har bir ibodatda bo‘lgani kabi tahoratda ham niyat qilish farz, deb hisoblashgan. (Shirbînî, Muğni’l-muhtâj, 1/167; Ibn Rushd, Bidâyatul-mujtahid, 1/15; Ibn Qudâma, el-Muğnî, 1/82)

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu