TAVARUK QILISH MUMKINMI?

Tavaruk – baraka tilash degan ma’noni anglatadi. Ar-Rog‘ib al-Asfahani shunday deydi: «Baraka – bir narsada ilohiy yaxshilikning barqaror bo‘lishini bildiradi». Ibnu Manzur esa: «Baraka – o‘sish, ko‘payish degan ma’noda. Tavaruk – biror kishiga yoki boshqa narsaga baraka tilab, duo qilish» [1] , – deydi.

Hech bir narsa o‘z-o‘zidan barakali bo‘la olmaydi. Barakani ato etuvchi faqat Allohdir. Alloh taolo ayrim vaqtlarni, ayrim joylarni barakali qilgani kabi, xohlagan bandalariga ham baraka beradi.

Payg‘ambarimizning (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) sochini, ishlatgan idishlarini, kiyimlarini ushlab, o‘pib, surtib tavaruk qilishga ruxsat beriladi [2] . Bu amallarni sahobalar Payg‘ambarimizning (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) huzurlarida qilganlar. Ulardan birortasini ham tanqid qilmagan. Chunki Payg‘ambarimizning (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) badani, kiygan kiyimlari, foydalangan idishlari barakali hisoblanadi. Bu masalada ulamolar o‘rtasida hech qanday ixtilof yo‘q [3] .

Ummu Atiyya rivoyat qilgan hadisda Allohning elchisi (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) qizini yuvayotgan ayollarga "izarini" (yopinchiq, o‘ram) berib:

أَشْعِرْنَهَا إيَّاهُ

«Buni unga yopib qo‘yinglar» [4] , – degan. Yopinchiqni yopishdan asosiy maqsad tavaruk qilish bo‘lgan [5] .

Asmo binti Abu Bakr rivoyat qilgan hadisda:

هَذِهِ جُبَّةُ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، كَانَتْ عِنْدَ عَائِشَةَ حَتَّى قُبِضَتْ، فَلَمَّا قُبِضَتْ قَبَضْتُهَا، وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَلْبَسُهَا، فَنَحْنُ نَغْسِلُهَا لِلْمَرْضَى يُسْتَشْفَى بِهَا

«Bu Allohning Elchisining (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) jubbasi. U vafot etguniga qadar Oisha onamizning qo‘lida edi. U zot vafot etganidan keyin meniki bo‘ldi. Payg‘ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) kiygan bu jubbani biz yuvib, suvini bemorlarga shifo uchun ishlatardik» [6] , – deyiladi.

Bu Payg‘ambarimizga (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) tegishli narsalar bilan tavaruk qilish masalasi. Sodiq bandalarga kelsak, yuqoridagi dalillar sodiq insonlarning ham kiyimlari, idishlari va boshqalar bilan tavaruk qilish mumkinligini ko‘rsatadi. Buni Imom Navaviy, Ibnu Hajar va boshqa muhaddis olimlar ma’qullagan [7] .

Imom Navaviy Payg‘ambarimizning (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) jubbasi bilan shifo tilash haqidagi hadisi haqida: «Bu hadis sodiq insonlarning kiyimlari va boshqa narsalari bilan tavaruk qilish mustahabligiga dalildir» [8] , – deydi.

Xulosa qilib aytganda, Payg‘ambarimizning (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) va sodiq insonlarning kiyimlari, idishlari va boshqalar bilan tavaruk qilishga ruxsat beriladi.

Islomqul Imanqulov,

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Shariat va fatvo bo‘limi

Shymkent shahri bo‘yicha mas’ul mutaxassis.

• [1] Sharhu an-Navaviy ‘ala sahihi Muslim, 15/82. Fathul Bari, 3/144.

• [2] Ali Juma, Fatawa an-nisa, 120-128.

• [3] https://aliftaa.jo/Question2.aspx?QuestionId=2264#.YXe7_BpByUk

• [4] Buxoriy, №1254.

• [5] As-Sirojul vahhaj fi kashfi matolibi Muslim bin al-Hajjaj, 2/251.

• [6] Muslim, №2069.

• [7] Sharhu an-Navaviy ‘ala sahihi Muslim, 14/44, 124, 194. Fathul Bari, 10/198.

• [8] Sharhu an-Navaviy ‘ala sahihi Muslim, 14/44.