TIK-TOK GA VIDEO QILISH MUMKINMI?

Tik-Tok yaqinda paydo bo'lganiga qaramay, bugungi kunda bu ilova butun dunyoni zabt etdi. Hatto foydalanuvchilar soni bo'yicha YouTube, Instagram va Facebookdan ham oshib ketdi. Qisqasi, hozirgi zamon trendi shu.

Yurtimizda ham bu ilovani ishlatuvchilar soni kundan kunga ortib bormoqda. Tik-Tok tarmog'ida foydalanuvchilar tayyor audiolarni ishlatib, qisqa videolar suratga olishadi. Buni asosan yoshlar ko'ngil ochish uchun ishlatishadi.

Tik-Tokda ko'pincha ochiq kiyingan qizlar kamera oldida raqsga tushib, yigitlar esa nojo'ya harakatlari bilan odamlarni hayratda qoldirayotgani haqiqat. Ko'pincha masxara qilish, yerga urish holatlari ko'p uchraydi. Yoshlar buni hazil deb qabul qilishmoqda. Qur'onni yoki mashhur insonlarni masxara qilgan holatlar ham bo'lgan. Nima oq, nima qora ekanini bilmaydigan yoshlar orasida ularning harakatini takrorlab, yomon odatlarga ergashayotganlar ham bor. Ular orasida muhim mavzularda video tayyorlaydiganlar ham yo'q emas.

Islom dini zamonaviy texnologiyalarni, hayotga kirib kelgan yangiliklarni, jumladan internetni ishlatishga ruxsat beradi. Lekin bu ishlar shariat doirasida bo'lishi shart. Shu sababli internet orqali boshqalar bilan muloqot qilganda, musulmon inson shariatda ruxsat etilgan ishlarni bajarib, taqiqlangan narsalardan tiyilishi lozimligini unutmasligi kerak.

Alloh taolo: «Ey iymon keltirganlar! Allohdan haqiqiy taqvo bilan qo'rqinglar va Unga qarshi chiqishdan ehtiyot bo'linglar, shuningdek (so'zi va ishi to'g'ri, Allohga bergan va'dasiga sodiq) rostgo'ylar bilan bo'linglar!» , – deb buyurgan («Tavba» surasi, 119-oyat).

Payg'ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo'lsin): «Qayerda bo'lsang ham, Allohdan qo'rq (taqvo qil). Yomonlikdan so'ng yaxshilik qil. Bu (yaxshilik) uni (yomonlikni) yo'q qiladi. Odamlarga go'zal xulq bilan muomala qil!» – degan (Tirmiziy).

Internetdan foydalanuvchi avvalo niyatini to'g'ri qilishi kerak. Taqvodor, yaxshilik qiluvchi va go'zal xulqli bo'lishi lozim. Foydasi yo'q, ma'nosiz narsalardan uzoq bo'lishi kerak. Vaqtini behuda sarflamasdan, Alloh bergan umrni qadrlashi, uni to'g'ri ishlatishi va har bir onidan oxiratda javob berishini unutmasligi zarur. Shuningdek, musulmonning vaqti, kuchi, aqli va e'tibori faqat foydali narsalarga sarflanishi kerak.

Payg'ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo'lsin): «O'zingga foydasi tegadigan narsaga intil va Allohdan yordam so'ra!» – degan (Muslim).

Shuningdek, internet orqali yolg'on xabarlar, suratlar va videolar tarqatmaslik, aldash mumkin emas. Boshqalarni kamsitish, masxara qilish taqiqlanadi. Ommaviy kuldirishga harakat qilish dinimizda ma'qullanmaydi.

Payg'ambarimiz (unga Allohning salovoti va salomi bo'lsin): «Kulgi uchun bo'lmagan voqealarni o'ylab topib aytadiganlar naqadar baxtsiz, naqadar baxtsiz, naqadar baxtsiz!» – deb ogohlantirgan (Abu Dovud).

Or-nomus, hayo masalasiga alohida e'tibor berish kerak. Chunki bunga befarq qarash jamiyatda turli muammolarga sabab bo'lishi aniq. Eru xotin o'rtasidagi janjallar, ajralishlar, odobsizlik va fitnalar bunga misol bo'la oladi.

Qur'oni Karimda: «Iymon keltirganlar orasida odobsizlik tarqalishini istaydiganlarga bu dunyoda ham, oxiratda ham og'ir azob bor» , – deyiladi («Nur» surasi, 19-oyat).

Shu sababli Tik-Tok tarmog'iga ma'nosiz, odobsiz, hayo va or-nomusga zid videolar joylash va ularni tomosha qilish, shuningdek tarmoqda o'tirib, vaqtni behuda sarflash – harom. Musulmon inson bunday ish-harakatlardan imkon qadar tiyilishi lozim.

Hasan AMONQUL,

«Minora» gazetasi, №23, 2020 yil