TO‘RT TURLI MOLNING ZAKOTI QANDAY BERILADI?

Yarim yildan ko‘proq vaqt yaylovda boqiladigan qo‘y, echki, ho‘kiz, sigir, tuya, ot kabi uy hayvonlaridan ham zakot beriladi. Uy xo‘jaligida ishlatiladigan hayvonlardan va eshak, xachir, bug‘u, kiyik kabi hayvonlardan zakot olinmaydi.

Qo‘y va echkining nisobi – 40 bosh.

• Qo‘y (yoki echki) soni

• 1-39 –

• 40-120 1 qo‘y (yoki echki)

• 121-200 2 qo‘y (yoki echki)

• 201-399 3 qo‘y (yoki echki)

• 400-499 4 qo‘y (yoki echki)

Keyin har yuzdan 1 qo‘y beriladi. Qo‘y va echki birga hisoblanadi.

Sigirning nisobi – 30 bosh.

• Qoramol soni

• 1-29 –

• 30-39 bir yoshli 1 buqa yoki sigir

• 40-59 ikki yoshli 1 buqa yoki sigir

• 60-69 bir yoshli 2 buqa yoki sigir

• 70-79 bir yoshli 1 va ikki yoshli 1 buqa yoki sigir

• 80-89 ikki yoshli 2 buqa yoki sigir

• 90-99 bir yoshli 3 buqa yoki sigir

• 100-109 bir yoshli 2 va ikki yoshli 1 buqa yoki sigir

• 110-119 bir yoshli 1 va ikki yoshli 2 buqa yoki sigir

• 120-129 bir yoshli 4 yoki ikki yoshli 3 buqa yoki sigir

40 dan oshib, 60 ga yetmaguncha ikki yoshli 1 buqadan boshqa narsa berilmaydi [1]. Keyin hisob har o‘n sigirda o‘zgaradi. Sigir, ho‘kiz, buqa, buzoq – hammasi birga hisoblanadi. Zakotga beriladigan buqaning erkak yoki urg‘ochiligiga ahamiyat berilmaydi.

Tuyaning nisobi – 5 bosh.

• Tuya soni

• 1-4 –

• 5-9 1 qo‘y

• 10-14 2 qo‘y

• 15-19 3 qo‘y

• 20-24 4 qo‘y

• 25-35 bir yoshdan oshgan urg‘ochi tuya (бинт маҳад)

• 36-45 ikki yoshdan oshgan urg‘ochi tuya (бинт лабун)

• 46-60 uch yoshdan oshgan urg‘ochi tuya (ҳиққа)

• 61-75 to‘rt yoshdan oshgan urg‘ochi tuya (жазаъа)

• 76-90 ikki yoshdan oshgan 2 urg‘ochi tuya (бинт лабун)

• 91-120 uch yoshdan oshgan 2 urg‘ochi tuya (ҳиққа)

Keyingi hisobda har besh tuyaga 1 qo‘y, har 46 va 50 tuyada esa ustiga uch yoshdan oshgan bitta urg‘ochi tuya qo‘shib beriladi.

Otlardan ham zakot beriladi. Otlar faqat urg‘ochi yoki erkak-urg‘ochi aralash bo‘lishi va ularning umumiy qiymati nisobga yetishi kerak. So‘ng otlarning bahosi pulga hisoblanib, uning 2,5% (ya’ni 1/40 qismi) zakotga ajratiladi. Faqat yem bilan boqiladigan va minish uchun ishlatiladigan otlarga zakot berilmaydi.

Zakotga tegishli chorva o‘rniga ularning pulini ham berish mumkin. Yil boshida nisobga yetgan mol yil davomida ko‘payib ketsa, zakot yil oxiridagi nisob asosida hisoblanadi[2].

Tayyorladi: Hasan Amanqul

• [1] «Ал-фатава ат-тартахания фи ал-фиқҳ ал-ҳанафий», 2/6.

• [2] «Фатҳу боб ал-ғиная би шарҳи китоб ан-нуқая», 2/39.