Shariatda har bir inson o‘z nasabi bilan atalishi lozim. Alloh taolo Qur’onda shunday deydi:
ادْعُوهُمْ لِآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِندَ اللَّهِ
“Asrab olgan bolalaringizni ularning otalari nomi bilan chaqiringlar. Alloh huzurida eng to‘g‘risi shu” [1], – deb buyurdi.
Aynan shu oyatga asoslanib, ba’zi ulamolar turmushga chiqqan ayolga erining familiyasiga o‘tishni man etadi [2]. Boshqa ulamolar esa, ayolning erining familiyasini olishini urf-odat va jamiyatda tanitish uchun bo‘lsa, joiz deb hisoblaydi [3]. Chunki Qur’onda: “Nuhning ayoli va Lutning ayoli” [4] deb ayollar erining ismi bilan tanitilgan.
Abu Sa’id al-Xudriydan (Alloh undan rozi bo‘lsin) rivoyat qilingan hadisda: “Mas’ud o‘g‘lining ayoli Zaynab (Alloh undan rozi bo‘lsin) Rasulullohga (unga Allohning salovoti va salomi bo‘lsin) kirishga ruxsat so‘raydi. “Ey Allohning Rasuli! Zaynab kirishga ruxsat so‘ramoqda!” – deyilganda, u zot: “Qaysi Zaynab?” – deb so‘raydi. “Mas’ud o‘g‘lining ayoli”, – deb javob beriladi. U zot: “Kirsin”, deydi va unga ruxsat beradi” [5].
Shuning uchun turmushga chiqqan ayol o‘z otasining ismi bilan atalishi lozim. Uni o‘zgartirish – harom. Erining familiyasini olishda esa hech qanday gunoh yo‘q, lekin bu majburiy emas. Er ham ayolni o‘z familiyasini olishga majburlashi to‘g‘ri emas.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Shariat va fatvo bo‘limi
[1] “Ahzob” surasi, 5-oyat.
[2] https://www.fatawah.net/Questions/11366.aspx
[3] Ayman Abdulhamid al-Badaro‘yniy, “Fatawa Ma‘ashara”, 2/113-116.
[4] “Tahrim” surasi, 10-oyat.
[5] Buxoriy, №1462. Muslim, №80.
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.