Uy ishlari ayolning majburiyati hisoblanadimi?

Savol: Ayol kishi uy supurish, ovqat pishirish, kir yuvish kabi uy ishlarini qilishga majburmi?

Javob: Umuman olganda, ba’zi ulamolar ayol uy ishlarini qilishi kerak desa, boshqalari bu majburiyat emasligini aytgan. Biroq, Hanafiya mazhabiga ko‘ra, ayolning eriga xizmat qilishi diniy nuqtai nazardan vojib hisoblanadi[1]. Ya’ni, uy supurish, kir yuvish, ovqat pishirish va boshqa uy ishlarini bajarishi lozim. Bu asrlar davomida urf-odat sifatida shakllangan va ayolning eri oldidagi burchi hisoblanadi[2]. Bunga Payg‘ambarimiz (унга Аллоҳнинг салавоти ва саломи бўлсин)ning Ali va Fotima onamiz o‘rtasida hakamlik qilib, tashqi ishlarni Ali zimmasiga, uy ishlarini esa Fotima zimmasiga yuklaganlari dalil bo‘ladi[3].

Shuningdek, Payg‘ambarimiz (унга Аллоҳнинг салавоти ва саломи бўлсин) va sahobalarning ayollari ham uy ishlarini bajarganlar[4]. Oisha onamiz shunday deydi:

«Payg‘ambarimizning misvokini va tahorat suvini tayyorlab qo‘yardim» [5] deganlar.

Abu Bakrning qizi Asmo ham shunday deydi:

«Uy ishlarining hammasi mening zimmamda edi. Erim Zubayrning otiga yem berib, o‘zim sug‘orardim»[6].

Shu bois, ayol kishi uy supurish, ovqat pishirish, kiyim yuvish va boshqa uy ishlarini qilishga majbur. Zamonaviy ayollar ham sahoba ayollarini o‘zlariga ibrat qilib, bu ishlarni ibodatning bir qismi deb bilishlari lozim. Bu orqali erining roziligiga ham erishadi.

Erkak esa ayoliga kuchi yetmaydigan ishlarni yuklamasligi kerak. Aksincha, imkon qadar bo‘sh vaqtida unga yordam bergani ma’qul.

• Al-Badayi‘ as-Sanayi‘ fi Tartib ash-Shara’i‘, 4/192. Al-Mawsu‘a al-Fiqhiyya, 19/44.

• Muhammad Abu Zahra, Al-Ahwal ash-Shakhsiyya, 166-bet.

• Ibnu Hajar, Fath al-Bari, 9/507.

• Nabil ibn Kamaluddin Muhammad Tahun. Ahkam al-Usra fi al-Islam, 240-bet.

• Muslim rivoyati.

• Buxoriy, 6/157.