Vaqt namozlarini jamoat bilan o‘qishning hukmi nima?

Islom dini birlik va hamjihatlikka katta ahamiyat bergan. Kuniga besh mahal namoz, haftada bir juma namozi va yiliga ikki marta bo‘ladigan hayit namozlarining jamoat bilan o‘qilishi mo‘minlarning bir-biridan xabardor bo‘lishi, uchrashib, yaqinlashishi va o‘zaro yordam berishiga sabab bo‘luvchi bir vazifani bajaradi. Shu jihatdan, jamoat bilan namoz o‘qish orzu qilingan birlik ruhini mustahkamlash va davom ettirishda muhim rol o‘ynaydi.

Hazrati Payg‘ambar (s.a.v.) farz qilingandan boshlab hayotlarining oxirigacha besh vaqt namozni doim o‘zlari imom bo‘lib jamoatga o‘qitganlar va musulmonlarni ham namozlarni jamoat bilan o‘qishga undaganlar. (Abu Dovud, Salat, 48-49) Jamoatning ahamiyatini ko‘rsatadigan ko‘plab hadislar mavjud. Ulardan birida Hazrati Payg‘ambar (s.a.v.): “Uch kishi bir qishloqda yoki cho‘lda bo‘lib, namozlarini jamoat bilan o‘qimasalar, shayton ularga hukmron bo‘ladi. Shuning uchun jamoatdan ajrama. Chunki bo‘ri faqat suruvdan ajralgan qo‘yni yeb qo‘yadi.” (Abu Dovud, Salat, 47 [547]) deganlar. Bundan tashqari, Payg‘ambarimiz (s.a.v.) jamoat bilan o‘qilgan namozning savobi yakka holda o‘qilgandan 27 daraja ko‘proq ekanini aytganlar. (Buxoriy, Azon, 30 [645]; Muslim, Masojid, 249 [650])

Shu va shunga o‘xshash hadislar hamda tegishli oyatlarga asoslanib, Hanbaliylar besh vaqt namozni jamoat bilan o‘qish erkaklar uchun farz-ayn, Shofiiylar esa farz kifoya deb hisoblashgan. Hanafiy va Molikiylarga ko‘ra esa juma namozidan tashqari farz namozlarini jamoat bilan o‘qish kuchi yetgan erkaklar uchun muakkad sunnatdir. (Marghinani, al-Hidoya, 1/56; Jaziriy, al-Mazahibul-arba‘a, 1/368-369)

Shu bois, jamoatga borishga to‘sqinlik qiladigan holat bo‘lmasa, besh vaqt namozni jamoat bilan o‘qishga harakat qilish kerak. Zero, Hazrati Payg‘ambar (s.a.v.) masjidga har bir tashlangan qadam uchun insonning bir darajasi ko‘tarilib, bir gunohi o‘chirib tashlanishini xabar qilganlar. (Buxoriy, Azon, 30 [647]; Abu Dovud, Salat, 49 [559])

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu