Vaqtlar yuzaga kelmagan joylarda namozlar qanday o‘qiladi?

Vaqt namozning shartlaridan biridir. Islom olimlari orasida “vaqt namozning shartidir” degan asos bilan vaqtlar yuzaga kelmagan joylarda o‘sha vaqtdagi namoz farz emas deb aytganlar bo‘lsa-da, namozning asl sababi ilohiy xitob ekanini asos qilib, bu hududlarda namozlar taxminan (taqdir bilan) o‘qilishi kerakligini aytgan olimlar ko‘pchilikni tashkil etadi. (Ibn Abidin, Raddul-muhtar, 1/362) Bir rivoyatda, Payg‘ambarimiz (s.a.v.) oxir zamonda Dajjol kelganda bir kun bir yil, bir kun bir oy va bir kun bir hafta kabi bo‘lishini aytganlari va bu kunlarda namozlar taqdir bilan o‘qilishi kerakligini bildirganlari (Muslim, Fiten, 110 [2937]) ushbu fikrning dalillaridan biridir. Ushbu hadis vaqtlar yuzaga kelmasligi namozni soqit qilmasligini ko‘rsatadi, shuningdek, vaqt yuzaga kelmagan hudud va zamonlarda namozlar vaqtini taqdir qilib o‘qilishi kerakligini ochiq ko‘rsatadi. Ma’lum bo‘ladiki, ilohiy xitob, Payg‘ambarimiz (s.a.v.) sunnati va amaliy tavoturga ko‘ra barcha musulmonlar bir kunda, ya’ni 24 soatda 5 mahal namoz o‘qishga majburdirlar. Aks holda, qutblarda va qutblarga yaqin hududlarda yashovchi musulmonlarning bir qismi (olti oy tun, olti oy kunduz bo‘lgani uchun) yiliga atigi besh mahal namoz o‘qigan bo‘lardilar. Demak, bir hududda biror namoz vaqti yuzaga kelmasa yoki aniq belgilanmasa, o‘sha namoz vaqti taqdir qilinib o‘qiladi.

Manba: T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı, Din İşleri Yüksek Kurulu