Namoz vaqtlari“Xitoydan bo‘lsa ham, ilm ol” mazmunidagi hadis xalq orasida keng tarqalgan. Bu hadisni ayrim hadis ilmi olimlari zaif, ba’zilari esa “asossiz, to‘qima” deb baholagan.
Umuman, bu hadistagi matn va isnod haqida hadis olimlari yuqoridagi kabi fikr bildirgan bo‘lsalar-da, mazmuni to‘g‘ri. Chunki ilm talab qilish har bir musulmon erkak va ayolga farzdir. Qur’oni Karimda ham, Payg‘ambarimizning (унга Аллоҳнинг салавоти ва саломи бўлсин) hadislarida ham ilm izlashga alohida ahamiyat berilgan.
Qur’onning ilk oyati ham “O‘qi!” deb, buyruq ohangida kelib, ilm olishga undaydi.
Payg‘ambarimiz (унга Аллоҳнинг салавоти ва саломи бўлсин) aytganlar:
“Ilm olish har bir musulmon erkak va ayolga farz”, – deb, ilm izlash ayollarga ham tegishli ekanini bildirganlar.
Shariatimizda ilm dunyo va oxirat yaxshiligiga yetaklagani uchun ilm olishga alohida e’tibor berilgan. “Xitoydan bo‘lsa ham, ilm ol” degan ibora esa Xitoy yoki uning xalqining fazilatiga dalil emas. Chunki Xitoy o‘sha davrdagi arab yurtlaridan uzoqda joylashgan edi. Shu sababli bu so‘z “Xitoy kabi uzoq joy bo‘lsa ham, ilm izlanglar” degan ma’noda aytilgan. Bunday xabarlarni aniq Payg‘ambar (унга Аллоҳнинг салавоти ва саломи бўлсин) aytgan deb qat’iy aytib bo‘lmaydi. Chunki Rasululloh aytmagan gapni Payg‘ambar aytdi deb aytish katta gunohdir.
Medet QURMASHULI
“Imon” jurnali, №5, 2024 yil
Bu material sun’iy intellekt yordamida tayyorlangan va muharrir tomonidan ko‘rib chiqilgan.